Eén Europese norm voor supplementen: bescherming of beperking?

Een goede gezondheid is steeds minder vanzelfsprekend. Terwijl het aantal chronisch zieken toeneemt, is onze voeding ingrijpend veranderd: we eten meer bewerkt voedsel en de voedingsstoffen in onze groenten en fruit zijn de afgelopen decennia afgenomen. Het is dan ook niet vreemd dat mensen op zoek zijn naar manieren om vitaminen en mineralen aan te vullen.

Tegelijkertijd verandert er iets aan de manier waarop we mogen én kunnen aanvullen. Europa werkt namelijk aan wetgeving om EU-brede maximumdoseringen voor supplementen vast te leggen.

Wat als één norm straks bepaalt wat er nog verkrijgbaar is? Hoeveel ruimte houd jij dan om zelf te kiezen wat past bij jouw lichaam en jouw situatie?

Waarom we steeds minder vitaminen en mineralen binnenkrijgen

Onze voeding ziet er anders uit dan een paar decennia geleden. In de supermarkt liggen de schappen vol met (over)bewerkt voedsel en nog altijd halen veel mensen de voedingsrichtlijnen niet.

Daar komt bij dat volgens meerdere onderzoeken onze groenten en fruit minder micronutriënten bevatten dan vroeger, onder andere door veranderingen in landbouw, bodemkwaliteit en klimaat.

Voor veel mensen is het daardoor geen vanzelfsprekendheid dat ze alle benodigde voedingsstoffen uit hun voeding halen. Aanvullen met vitaminen en mineralen via supplementen is dan ook niet automatisch een hype, maar voor sommigen een bewuste manier om tekorten te voorkomen en zelf regie te houden over hun gezondheid.

Wat zijn de plannen in Europa?

Europa wil al langer dat voor supplementen in alle EU-landen dezelfde regels gelden. In de praktijk draait de discussie vooral om de vragen: waar leg je de maximumdosering en voor wie geldt die grens?

Het vaststellen van zulke maxima kan helpen om mensen te beschermen tegen te hoge innames. Tegelijk bepaalt het ook hoeveel ruimte er overblijft voor mensen die bewust willen aanvullen, omdat hun lichaam of situatie daarom vraagt.

De kernvraag is daarom niet of veiligheid belangrijk is, maar wie de norm bepaalt en hoeveel keuzevrijheid je als individu behoudt om zelf te beslissen wat voor jou werkt.

Gaan maximumdoseringen leiden tot tekorten?

Een Europese maximumdosering wordt vastgesteld op basis van wat voor de algemene bevolking veilig wordt geacht. Niet op basis van individuele behoeften, tijdelijke tekorten of therapeutisch gebruik.

In Nederland liggen de toegestane maximumdoseringen voor sommige vitaminen, waaronder vitamine D, hoger dan in andere EU-landen. Bij het vaststellen van een EU-norm ligt het voor de hand dat wordt gekozen voor een voorzichtiger maximum.

Hoewel dit niet automatisch tot tekorten leidt, kan deze wetgeving ervoor zorgen dat mensen die bewust hogere doseringen gebruiken – bijvoorbeeld bij een aantoonbaar tekort, verhoogde behoefte of chronische klachten – minder ruimte krijgen om daar zelf op in te spelen via reguliere supplementen.

Wat kan dit voor jou betekenen?

Als er EU-brede maximale doseringen worden vastgelegd, heeft dat directe gevolgen voor wat er straks beschikbaar is. Vallen die maxima lager uit dan de huidige Nederlandse grenzen, dan kan het aanbod aan hogere doseringen moeten worden aangepast of verdwijnen. Het gevolg: minder variatie, meer standaardisering en minder ruimte voor eigen regie.

Denk aan mensen met aantoonbare tekorten, sporters en ouderen – of aan de 10,6 miljoen Nederlanders met een chronische aandoening. Voor hen kan een standaarddosering simpelweg niet volstaan. Niet omdat ze roekeloos omgaan met hun gezondheid, maar omdat hun lichaam iets anders nodig heeft dan het gemiddelde.

Voor iedereen gaat dan dezelfde grens gelden. Dat betekent dat een deel van de keuze niet langer bij jou ligt, maar vooraf wordt vastgelegd in een norm. En dat wringt, omdat jouw lichaam, situatie en behoefte niet altijd binnen één standaard passen.

Bescherming of beperking?

De plannen van de EU om maximumdoseringen vast te leggen worden vaak gepresenteerd als bescherming. Het idee is dat duidelijke grenzen helpen om het risico op te hoge innames te verkleinen.

Maar er speelt meer. Zolang elk EU-land eigen regels hanteert, is het lastig om dezelfde supplementen overal te verkopen. Wat in het ene land mag, kan in het andere land beperkt zijn of helemaal niet worden toegestaan. Dat zorgt voor verschillen, uitzonderingen en extra rompslomp.

Met één Europese norm wil de EU die verschillen wegnemen. Vanuit dat perspectief gaat het dus niet alleen over gezondheid, maar ook over het makkelijker laten werken van de interne markt.

Eén set regels maakt het aanbod overzichtelijker en eenvoudiger te verspreiden. Alleen heeft één norm ook een keerzijde: als jouw behoefte buiten die grens valt, kan deze zogenaamde ‘bescherming’ je keuzevrijheid op het gebied van jouw eigen gezondheid beperken.

Zo pak je de regie terug

Strengere regelgeving vraagt om meer eigen regie. Dat begint met kennis: begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft en daar bewuste keuzes in maken.

Bij supplementen betekent dat: weten wat vitaminen en mineralen doen, welke doseringen in welke situatie zinvol kunnen zijn en hoe je door tegenstrijdige informatie heen prikt.

Webinar: Wat iedereen zou moeten weten over vitaminen en mineralen

Volgens Nick van Ruiten, medisch wetenschapper en oprichter van FreeChoice for Your Health, is basiskennis over vitaminen en mineralen een belangrijke stap om de regie over je gezondheid te behouden. In het webinar op maandag 19 januari gaat hij hier dieper op in.

Je leert hoe je positieve resultaten kunt behalen met vitaminen en mineralen, krijgt inzicht in veelvoorkomende mythes over supplementen en ontdekt wat de belangrijkste bouwstenen van een gezonde leefstijl zijn.

👉Meld je hier aan voor het webinar